به گزارش دانشگاه نیوز، به نقل از خبرگزاری مهر، ستاد توسعه علوم و فناوری‌های گیاهان دارویی و طب سنتی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، با همکاری مرکز طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت و مشارکت مجموعه‌های علمی و پژوهشی کشور، فراخوان ملی حمایت از طرح‌های علمی، پژوهشی و فناورانه در حوزه طب ایرانی، گیاهان دارویی، داروسازی سنتی و فرآورده‌های طبیعی را منتشر کرد. پژوهشگران، اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها، متخصصان و مجموعه‌های فناور می‌توانند از اول آبان تا ۱۵ آذر ۱۴۰۵ طرح‌های پیشنهادی خود را برای بررسی اولیه ارائه کنند.
- طرح‌های ملی برای تحول در طب ایرانی و گیاهان دارویی
- توسعه زیرساخت‌های آموزش و پژوهش
- اولویت‌های پژوهشی در حوزه سلامت و کاربرد هوش مصنوعی
- گسترش همکاری‌های بین‌المللی و دیپلماسی سلامت
- حمایت از توسعه صنایع دارویی و تجاری‌سازی محصولات
- ترویج سبک زندگی سالم و آموزش عمومی
- مهلت و نحوه ارسال طرح‌های طب ایرانی و گیاهان دارویی
این فراخوان با هدف شناسایی و تقویت ظرفیت‌های علمی، پژوهشی و فناورانه کشور، توسعه فناوری و تسهیل تجاری‌سازی دستاوردها در حوزه طب ایرانی و صنایع مرتبط تدوین شده است.
مدیریت این برنامه بر عهده ستاد توسعه علوم و فناوری‌های گیاهان دارویی و طب سنتی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری است و مرکز طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت، دانشگاه‌ها، مؤسسه ملی توسعه تحقیقات علوم پزشکی ایران (نیماد)، بنیاد علم ایران، انجمن‌های علمی طب ایرانی، داروسازی سنتی و تاریخ پزشکی و شبکه‌های ملی پژوهش و فناوری مرتبط در اجرای آن مشارکت دارند.
محورهای فراخوان، طیف گسترده‌ای از برنامه‌های ملی و مشترک را در بر می‌گیرد؛ از توسعه آموزش و پژوهش و کاربرد هوش مصنوعی تا گسترش همکاری‌های بین‌المللی، توسعه صنایع دارویی، ترویج سبک زندگی سالم و ارتقای آموزش عمومی. همچنین طرح‌های مشترک بین‌ستادی با مشارکت حوزه‌هایی مانند نانوفناوری، زیست‌فناوری، غذا و کشاورزی و هوش مصنوعی و نیز طرح‌های مشترک چندمرکزی، از اولویت ویژه برخوردارند.
طرح‌های ملی برای تحول در طب ایرانی و گیاهان دارویی
در بخش طرح‌های ملی و مشترک، تدوین سند ملی حکمرانی طب ایرانی و گیاهان دارویی، ایجاد پلتفرم ملی طب ایرانی با عنوان «سروبُن» و شناسایی زیست‌بوم طب ایرانی و گیاهان دارویی کشور پیش‌بینی شده است.
آینده‌پژوهی و شناسایی ظرفیت‌های اقتصادی این حوزه در سطح ملی و بین‌المللی و استانداردسازی ملی و بین‌المللی طب ایرانی و گیاهان دارویی نیز از دیگر محورهای فراخوان به شمار می‌روند.
همچنین طراحی نشان‌های تجاری و جغرافیایی و توسعه برندهای ملی و بین‌المللی مبتنی بر محصولات منتخب و استاندارد در دستور کار قرار دارد.
محصولات مورد توجه در این بخش شامل زعفران، گل محمدی، گلاب، انار، پسته، زرشک، سیر، موسیر، شیرین‌بیان، سیاه‌دانه، سنجد، خرما، انجیر، عسل ایرانی، زیره سبز و سیاه، کتیرا، سماق، آویشن شیرازی، صمغ‌های ویژه ایرانی، بنه کوهی و دیگر محصولات گیاهی و طبیعی دارای ظرفیت توسعه زنجیره ارزش است.
توسعه زیرساخت‌های آموزش و پژوهش
حمایت از آموزش تخصصی و مستندسازی دانش بومی
در حوزه آموزش، تدوین کتاب مرجع طب ایرانی و راهنماهای بالینی و نسخه‌نویسی، طراحی دوره‌های مهارتی و حرفه‌ای و مستندسازی روش‌های سنتی و بومی قابل پژوهش و آموزش از جمله محورهای فراخوان است.
ایجاد سامانه ثبت تجربه‌های محلی، شناسایی خبرگان و توسعه شبکه ملی آموزش برخط و شبیه‌سازهای آموزشی نیز در فهرست برنامه‌های مورد حمایت قرار دارد.
گسترش شبکه‌های پژوهشی و مطالعات علمی
در بخش پژوهش، ایجاد دبیرخانه و سامانه علم‌پژوهی، راه‌اندازی مجلات علمی انگلیسی‌زبان با نمایه بین‌المللی و توسعه شبکه ملی پژوهش و فناوری طب ایرانی و مکمل پیش‌بینی شده است.
زمینه‌های پژوهشی مورد حمایت شامل موارد زیر است:
- پژوهش‌های بالینی و کارآزمایی‌های بالینی؛
- مطالعات کوهورت؛
- پژوهش‌های سلولی و مولکولی؛
- مطالعات بیوشیمی و میکروبیولوژی؛
- داکینگ مولکولی؛
- مطالعات میکروبیوم؛
- مطالعات چنداُمیکی؛
- تحلیل‌های بیوانفورماتیک.
توسعه فناوری و انتقال فناوری‌های داروسازی سنتی، تولید شواهد درباره ایمنی و اثربخشی روش‌های طب تلفیقی و مکمل و راه‌اندازی واحد پژوهش قراردادی (CRO) در حوزه طب ایرانی و داروسازی سنتی نیز در این فراخوان مورد توجه قرار گرفته است.
توسعه مدل‌های پیش‌بالینی و ایمنی‌سنجی، انجام پژوهش‌های کیفی و تحلیل متون تاریخی از دیگر محورهای تعیین‌شده در بخش پژوهش هستند.
اولویت‌های پژوهشی در حوزه سلامت و کاربرد هوش مصنوعی
فراخوان، موضوعات مرتبط با سلامت و نظام سلامت را در دو دسته اولویت‌بندی کرده است.
دسته نخست: سبک زندگی و بیماری‌های متابولیک و گوارشی
در دسته نخست، محورهای زیر قرار دارند:
- سبک زندگی با تمرکز بر خواب، تغذیه و استرس؛
- بهبود سلامت باروری زنان و مردان؛
- اختلالات متابولیک شامل چاقی، دیابت، فشار خون، چربی خون بالا و کبد چرب؛
- اختلالات گوارشی مانند سوءهاضمه، رفلاکس و یبوست.
دسته دوم: پیشگیری و ارتقای سلامت عمومی
در دسته دوم، پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی، مشکلات مفصلی و اسکلتی‌عضلانی، بیماری‌های تنفسی، آلزایمر و ام‌اس و ترک اعتیاد از جمله اولویت‌های پژوهشی هستند.
سلامت عمومی، سالمندی جمعیت، تاب‌آوری و سلامت روان، سلامت اعصاب و سلامت پوست و مو نیز در این دسته قرار دارند.
توسعه ابزارهای هوش مصنوعی و زیرساخت‌های داده
یکی دیگر از محورهای فراخوان، توسعه ابزارهای هوش مصنوعی و ایجاد زیرساخت‌های لازم برای ثبت و تحلیل داده‌های سلامت است.
ایجاد بانک‌های اطلاعاتی و پرونده‌های دیجیتال بیماران، راه‌اندازی سامانه‌های ثبت ملی اطلاعات سلامت بر مبنای طبقه‌بندی بین‌المللی بیماری‌ها (ICD-11) و توسعه راهبری هوش مصنوعی در منطقه، از دیگر موضوعات مورد حمایت در این بخش به شمار می‌روند.
گسترش همکاری‌های بین‌المللی و دیپلماسی سلامت
در بخش بین‌الملل، توسعه دیپلماسی سلامت مبتنی بر طب سنتی با کشورهای عضو بریکس، کشورهای حوزه اقیانوس هند و کشورهای منطقه و همسایه در نظر گرفته شده است.
ایجاد همکاری‌های مشترک بین‌المللی در زمینه تحقیق و توسعه، پژوهش‌های قراردادی، کارآزمایی‌های بالینی و کشف دارو نیز از محورهای این بخش است.
توسعه برند مشترک بین‌المللی، تولید فراسرزمینی، گردشگری سلامت هوشمند مبتنی بر طب ایرانی و شکل‌دهی قطب‌های منطقه‌ای طب سنتی و مکمل، دیگر برنامه‌هایی هستند که در چارچوب این فراخوان دنبال می‌شوند.
حمایت از توسعه صنایع دارویی و تجاری‌سازی محصولات
در حوزه صنایع و داروسازی، طراحی و تدوین خطوط توسعه مشترک دارویی برای فرآورده‌های سنتی، گیاهی و طبیعی از جمله محورهای فراخوان است.
همچنین حمایت از کارگاه‌های کوچک تولید فرآورده‌های جالینوسی مطابق ضوابط سازمان غذا و دارو، حمایت از کارخانه‌های نوآوری، فب‌لب‌ها و پایلوت‌پلنت‌های تولید داروهای سنتی و گیاهی و توسعه غذاـداروها و فرآورده‌های نوتراسوتیک پیش‌بینی شده است.
ایجاد پلتفرم ملی نوآوری در تغذیه و فرمولاسیون غذاـداروهای عملگرا، تشکیل کنسرسیوم‌ها و شبکه‌های توزیع و فروش داروهای سنتی و تجاری‌سازی پایان‌نامه‌های محصول‌محور نیز در فهرست برنامه‌های مورد حمایت قرار دارند.
تشکیل دفاتر انتقال فناوری و پژوهش قراردادی و برگزاری برنامه‌های آموزشی و بازآموزی پزشکان و داروسازان با هدف استفاده از فارماکوپه داروهای سنتی و گیاهی ایران، از دیگر محورهای این بخش است.
ترویج سبک زندگی سالم و آموزش عمومی
بخش دیگری از فراخوان به طراحی و اجرای برنامه‌های عمومی برای ارتقای سلامت اختصاص دارد.
طراحی پلتفرم‌ها، مؤسسات و مدارس آشپزی طبی و سبک زندگی سالم با رویکرد ملی و بین‌المللی، اجرای پویش ملی سبک زندگی سالم با محوریت کودکان و دانش‌آموزان و توسعه سواد سلامت، از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده هستند.
برگزاری جشنواره‌ها و المپیادهای دانش‌آموزی، اجرای پویش باروری و نسل سالم و تولید برنامه‌های مشارکتی و تعاملی در رسانه ملی و پلتفرم‌های رسمی نیز در این بخش قرار دارند.
مدیریت فضای مجازی مرتبط با طب ایرانی از طریق تولید محتوای علمی، پاسخ‌گویی به شبهات، آموزش کاربردی و ترویج روش‌های ایمن و مبتنی بر شواهد، از دیگر محورهای فراخوان است.
مهلت و نحوه ارسال طرح‌های طب ایرانی و گیاهان دارویی
بر اساس ضوابط اعلام‌شده، ثبت طرح از طریق سامانه خدمت معاونت علمی ریاست جمهوری یا با ارسال پروپوزال اولیه مطابق درخواست پیشنهاد طرح (RFP) انجام می‌شود.
ثبت پیشنهاد به‌تنهایی حقی برای مجری جهت تصویب طرح ایجاد نمی‌کند. طرح‌های ارسال‌شده ابتدا غربالگری می‌شوند و انطباق آن‌ها با محورهای فراخوان مورد بررسی قرار می‌گیرد. پس از این مرحله، طرح‌های واجد شرایط برای طی مراحل بعدی ارزیابی ارجاع خواهند شد.
پژوهشگران، اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها، متخصصان و مجموعه‌های فناور می‌توانند از اول آبان تا ۱۵ آذر ۱۴۰۵ طرح‌های پیشنهادی خود را برای بررسی اولیه ارائه کنند.
مهلت ارسال طرح‌ها: اول آبان تا ۱۵ آذر ۱۴۰۵
سامانه ثبت طرح و دریافت اطلاعات بیشتر:
سامانه ثبت طرح‌های فراخوان
شماره تماس برای کسب اطلاعات بیشتر: ۰۲۱۲۲۴۱۴۲۹۱
